1.  Perugia

 Perugia is voor de kunstminnende mens een hoorn des overvloeds. Ook Perugia is een stad uit de oude Etruskische stedenbond. We bezoeken de resten van de oude Etruskische stadsmuur en de Porta Etrusca. Perugia is ook de stad van Perugino, de divin pittore, schilder van liefelijke maagden en stichtelijke ensceneringen. In het museum van Umbria krijgt U aan de hand van een aantal van zijn schilderingen een goed beeld van zijn schilderstijl. Eventueel kunt U Uw inzicht in Perugino's kunsten  verdiepen  in hetin  dezelfde straat gelegen Collegio del Cambio.Maar Perugia is ook een stad met een bloedige geschiedenis. Rivaliserende adellijke families en op macht beluste pausen hebben de straten rood gekleurd. De rocca Paolina (of althans wat daar nog van over is) is het teken, dat de renaissance-pausen de beminde gelovigen desnoods met harde hand bij de les wilden houden.
Perugia is ook een stad om heerlijk te winkelen, in grote warenhuizen, maar ook in kleine speciaalzaken. En een stad, waar je heerlijke Sachertorte kunt eten, Daar komt U –als U bij de gids blijft- vanzelf wel achter.

2. Ostia Antica

Ostia Antica lag in de oudheid aan de kust. In de loop van de tijden is de monding van Tiber door aanslibbing steeds verder westwaarts opgeschoven. In de oudheid was Ostia  de belangrijkste haven van het imperium. Het had een handelsfunctie én een militaire functie. In de loop van de tijd is Ostia in verval geraakt. Plunderingen en brandstichtingen hebben hun tol geëist.  Toch is er ook nog veel bewaard gebleven. In de negentiende eeuw is onder impuls van Paus Pius VII  begonnen met  opgravingen. Sindsdien zijn grote delen van het oude stadshart blootgelegd. De bezoeker krijgt een goed inzicht in de manier, waarop de Romeinen hun steden bouwden. Een aantal van de gebouwen is verrassend goed bewaard gebleven. Ook tegenwoordig nog zijn de schilderingen,  de mozaïeken en het beeldhouwwerk, waarmee ze verfraaid zijn,  goed te zien.  Het amfitheater is  goed bewaard gebleven, het Capitool is de moeite van het bezichtigen waard en er is zelfs een vroeg-christelijke basilica.  Het museum op het terrein heeft een kleine, maar verrassend goede collectie beelden.

3. Saturnia

Italië heeft een grote  traditie op het gebied van het baden en vooral van het baden in thermaal water. Bij het begin van onze jaartelling beschikte elke wat grotere stad of legerplaats wel over een badhuis. In Rome en bijvoorbeeld Ostia Antica kun je nog goed zien, hoe groot die gebouwen wel waren. Vaak beschikten de  badhuizen beschikten over aparte ruimtes voor  koud en warm waterbassins. Het warme water was meestal afkomstig uit thermale bronnen. Het verhaal gaat, dat de Romeinse legioenen hun legerplaatsen in de veroverde gebieden bij voorkeur vestigden op plaatsen, waar thermaal water voor handen was. Menige Duitse stad zou daaraan zijn ontstaan te danken hebben.

De thermale  bronnen liggen in  streken, waar de aardkorst (nog) zo dun is, dat de massa en de hitte van de aardkern nog vrij gemakkelijk aan de oppervlakte kan komen. Veelal zijn dat streken  met een vulkanische bodemstructuur. 

Dat de streek rond het  Lago di Bolsena vroeger vulkanisch  was, merk je al meteen, als je een  spa in de grond steekt,  Al gauw stuit je zwarte lavabrokken. Je ziet het ook aan het overdadige groen in het landschap.  En je merkt het ook nog aan, inderdaad de aanwezigheid van thermale bronnen. Op vrij veel plekken in de omgeving vind je ze. Sommige worden commercieel geëxploiteerd zoals de Termen in Viterbo en de badinrichtingen in Bagni S. Fillipo en Saturnia. Meestal vind je op niet al te grote afstand van deze commerciële  baden ook  publieke, voor iedereen gratis toegankelijke baden. De commerciële baden hebben een luxe uitstraling. De meeste hebben bubbelbaden en kunstmatige watervallen. Het gebruik van ligstoelen is in de prijs inbegrepen en er wordt een breed pakket aan diensten aangeboden. De  publieke baden hebben dat allemaal niet. Toch zijn zij zeer geliefd.  Vooral het cascadebad bij Saturnia is bij de Italianen erg in trek.  Er is daar zelfs een groot parkeerterrein aangelegd.  Badhokjes ontbreken en dat  levert  verkleedpartijen op , die bij degenen, die de roemruchte film van Bert Haanstra " Alleman " kennen, ongetwijfeld een Aha-erlebnis zal oproepen.